Οι απάτες Ponzi δεν είναι κάτι καινούργιο, αλλά συνεχίζουν να εξελίσσονται και να παγιδεύουν τα θύματα εν αγνοία τους. Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε μερικές από τις σύγχρονες απάτες του σχήματος Ponzi και πώς μπορείτε να τις αποφύγετε. Με λίγη γνώση και επαγρύπνηση, μπορείτε να προστατευτείτε από αυτά τα σχήματα αυτά και να διατηρήσετε ασφαλή τα χρήματα που με κόπο κερδίσατε.

Οι απάτες του σχήματος Ponzi γίνονται όλο και πιο συχνές

Οι απάτες τύπου Ponzi αποτελούν μια ανησυχητική τάση στη σύγχρονη κοινωνία. Αυτές οι πολύπλοκες απάτες περιλαμβάνουν συχνά άτομα και εταιρείες που δίνουν υποσχέσεις για υψηλές οικονομικές αποδόσεις, οι οποίες είναι απλώς πολύ καλές για να είναι αληθινές. Οι άνθρωποι συχνά παρασύρονται από τις πιθανές ανταμοιβές και μπορούν γρήγορα να βρεθούν εξαπατημένοι από τα με κόπο κερδηθέντα χρήματά τους. Το πιο ανησυχητικό είναι το πόσο καλά οργανωμένα έχουν γίνει πολλά από αυτά τα κυκλώματα, που μερικές φορές παίρνουν από τα θύματα εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ή και περισσότερα. Είναι σημαντικό να είστε σε επαγρύπνηση και να κάνετε έρευνα σε κάθε σημαντική οικονομική απόφαση για να διασφαλίσετε ότι δεν έχετε να κάνετε με έναν απατεώνα σχήματος Ponzi. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, αξίζει να είστε προσεκτικοί, καθώς ακόμη και μικρές λεπτομέρειες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να επιτευχθεί πρόσβαση σε λογαριασμούς ή να αφαιρεθούν χρήματα από ανυποψίαστα θύματα.

Συχνά στοχεύουν σε ανθρώπους που αναζητούν γρήγορους και εύκολους τρόπους για να βγάλουν χρήματα

Πολλές μορφές απάτης συχνά λυμαίνονται τους ανθρώπους που είναι αφελείς και αναζητούν εύκολους τρόπους για να βγάλουν χρήματα. Έχουν την τάση να προσφέρουν συστήματα γρήγορου πλουτισμού που περιλαμβάνουν γενικά τη λήψη προκαταβολών πριν από την πληρωμή του ατόμου. Αυτές οι παραπλανητικές προσφορές συχνά φαίνονται πολύ καλές για να είναι αληθινές και αυτό θα πρέπει να αποτελεί σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι για όσους αναζητούν οικονομική ασφάλεια. Ενώ καμία επένδυση δεν συνοδεύεται από 100% ποσοστό επιτυχίας, αυτά τα παράνομα κυκλώματα εκμεταλλεύονται την ευπάθεια των δυνητικών επενδυτών, προσφέροντάς τους “εγγυημένα” περιθώρια κέρδους και εξωπραγματικά υψηλές αποδόσεις. Σε μια προσπάθεια να προστατευτούν από αυτές τις απάτες, οι επενδυτές θα πρέπει πάντα να καταβάλλουν τη δέουσα επιμέλεια προτού δώσουν χρήματα ή πληροφορίες.

Να είστε επιφυλακτικοί απέναντι σε κάθε επένδυση που υπόσχεται υψηλές αποδόσεις με μικρό ή καθόλου κίνδυνο

Οι άνθρωποι τείνουν να έλκονται από επενδύσεις που υπόσχονται υψηλές αποδόσεις χωρίς μεγάλο ρίσκο, αλλά αυτές οι επενδύσεις έχουν συχνά κρυμμένους κινδύνους που μπορεί να σας κοστίσουν περισσότερο μακροπρόθεσμα. Για να αποφύγετε να σας εκμεταλλευτούν, είναι σημαντικό να διεξάγετε έρευνα σχετικά με κάθε πιθανή επενδυτική ευκαιρία και τους συναφείς κινδύνους πριν αποφασίσετε αν είναι κατάλληλη για εσάς. Εξετάστε το ενδεχόμενο να μιλήσετε με επαγγελματίες ή άλλους επενδυτές που έχουν εμπειρία στον κλάδο, ώστε να μπορέσετε να λάβετε μια τεκμηριωμένη απόφαση. Εάν κάτι σχετικά με την επένδυση φαίνεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, μια δεύτερη γνώμη μπορεί να βοηθήσει να υπάρξει σαφήνεια σχετικά με τα πλεονεκτήματα της επένδυσης ή της μη επένδυσης. Είναι τελικά δική σας ευθύνη να διαφυλάξετε τα οικονομικά σας και να προστατευτείτε από δυνητικά επιβλαβείς ευκαιρίες.

Κάντε την έρευνά σας πριν επενδύσετε σε οτιδήποτε και μη φοβάστε να κάνετε ερωτήσεις

Η επένδυση του χρόνου και των χρημάτων σας σε κάτι μπορεί να είναι μια τεράστια απόφαση. Ως εκ τούτου, είναι απίστευτα σημαντικό να προβαίνετε σε επιμελή έλεγχο της επένδυσης προτού δεσμεύσετε τα χρήματα σας. Ερευνήστε ό,τι μπορείτε από την εταιρεία, το προϊόν ή την υπηρεσία στην οποία σκέφτεστε να επενδύσετε και λάβετε όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες που υποστηρίζουν το γεγονός ότι πρόκειται για μια καλή οικονομική επιλογή. Μη φοβάστε να κάνετε ερωτήσεις και να απευθυνθείτε σε άτομα που έχουν εμπειρία με την επένδυση που εξετάζετε. Κάνοντας αυτή την έρευνα και κάνοντας ερωτήσεις θα σας βοηθήσει να διασφαλίσετε ότι παίρνετε μια τεκμηριωμένη απόφαση σχετικά με την επένδυσή σας.

Αν κάτι ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, πιθανότατα είναι – γι’ αυτό προσέξτε!

Η ρήση “αν κάτι ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, μάλλον είναι” παίζει σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων. Είτε πρέπει να αγοράσουμε ένα προϊόν on-line είτε να επωφεληθούμε από μια υπηρεσία που μας συστήνουν η οικογένεια και οι φίλοι, αξίζει να είμαστε πάντα σε εγρήγορση όταν αξιολογούμε αυτές τις προσφορές. Η ρήση έχει τόσο μεγάλη σημασία επειδή με κάθε προσφορά που φαίνεται πολύ καλή για να είναι αληθινή, συνεπάγεται ένα σύνολο κινδύνων και πιθανών απωλειών. Η γνώση αυτού του γεγονότος θα μας βοηθήσει να εντοπίσουμε καταστάσεις στις οποίες τα πιθανά αποτελέσματα δεν είναι τόσο επιθυμητά και θα μπορούσαν να αποδειχθούν ακόμη και επιζήμια. Επομένως, η άσκηση προσοχής είναι αναμφίβολα η καλύτερη πορεία δράσης σε τέτοιες καταστάσεις.

Να θυμάστε ότι δεν θα πρέπει ποτέ να χρειαστεί να πληρώσετε τίποτα προκαταβολικά προκειμένου να επενδύσετε

Η επένδυση μπορεί να είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να αυξήσετε το οικονομικό σας χαρτοφυλάκιο, αλλά είναι σημαντικό να γνωρίζετε τους κινδύνους. Ένας από αυτούς τους κινδύνους είναι να πέσετε σε επενδυτικές απάτες που μπορεί να προσφέρουν εξωπραγματικά υψηλές αποδόσεις επενδύσεων (ROI). Είναι ζωτικής σημασίας να είστε σε επαγρύπνηση όταν ερευνάτε και ασχολείστε με πιθανές επενδύσεις, διότι ένα σημάδι απάτης είναι αν σας ζητηθεί να πληρώσετε χρήματα προκαταβολικά – καμία νόμιμη πηγή δεν πρέπει ποτέ να απαιτεί προκαταβολική πληρωμή πριν από την πραγματοποίηση μιας επένδυσης. Να θυμάστε πάντα ότι αν σας λένε ότι πρέπει να πληρώσετε αμέσως προκειμένου να επωφεληθείτε από μια επενδυτική ευκαιρία, είναι σχεδόν σίγουρα απάτη.

Φανταστείτε, μια οικονομία όπου όλα τα είδη πρώτης ανάγκης είναι πολύ ακριβά για να τα αγοράσει κανείς, με μόνη εξαίρεση το ψωμί που είναι φθηνό. Φανταστείτε τώρα ότι βγαίνει ένας νόμος που απαγορεύει και τιμωρεί ποινικά την πώληση και κατανάλωση ψωμιού. Συνεπώς,  αυτός που δεν έχει λεφτά να αγοράσει τα ακριβότερα -πλην νόμιμα- είδη πρώτης ανάγκης, ή θα αναγκαστεί τα κλέψει, ή θα προμηθευτεί παράνομα ψωμί ή θα πεθάνει από την πείνα.

Αντίστοιχα είναι τα διλήμματα που θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει ο μέσος ελεύθερος επαγγελματίας εάν ψηφιστεί το επικείμενο ασφαλιστικό. Το κράτος, αυξάνει κατά πολύ το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών τόσο ώστε για πολλούς επαγγελματίες θα είναι σχεδόν αδύνατον να αντεπεξέλθουν. Και το κράτος αυτό το γνωρίζει. Δυστυχώς, σε πολλούς από αυτούς δεν θα τους μένει καμία άλλη επιλογή από την άκρατη φοροδιαφυγή, η οποία αν και πράξη παράνομη και με πολύ ρίσκο, θα είναι γι’ αυτούς το ultimum refugium, ώστε να μπορέσουν να επιβιώσουν.

Στην πορεία όμως, επειδή το κράτος θα αρχίσει (πάλι) να χάνει χρήματα, είναι πιθανό να αυξηθούν εξαιρετικά οι ποινές που αφορούν τα φορολογικά εγκλήματα (μη απόδοση ΦΠΑ, πλαστά και εικονικά τιμολόγια, ψευδής δήλωση, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες ενέργειες κ.α.), ούτως ώστε η ποινή -σαν φόβητρο- να επιτελέσει τη γενικοπροληπτική της λειτουργία.

Αυτό σε συνδυασμό με την αύξηση των ελέγχων των αρμόδιων Αρχών (κατασταλτικές πράξεις), θα οδηγήσει σε τρομερή “έκρηξη εγκληματικότητας” υπό την έννοια ότι ο ποινικός μηχανισμός θα επιβαρυνθεί περισσότερο από ποτέ με εγκλήματα φοροδιαφυγής. Επακόλουθα τα ποινικά ακροατήρια και σε ένα βαθμό και τα διοικητικά δικαστήρια (δηλ. τα δικαστήρια που σχετίζονται με την επιβολή του κρατικού ελέγχου) θα γεμίσουν από τέτοιες υποθέσεις που θα έλθουν ήδη να προστεθούν στις υποθέσεις που αφορούν χρέη προς το δημόσιο και μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών.

Αναπόδραστα, για άλλη μια φορά η χώρα θα δέχεται κριτική, για την αργή απονομή της δικαιοσύνης και την υπερφόρτωση των δικαστηρίων, ενώ νέοι φωστήρες θα εκδίδουν νόμους με μέτρα επιτάχυνσης της απονομής της δικαιοσύνης, εις βάρος βέβαια της ορθής διεξαγωγής της δίκης και της (δίκαιης) εφαρμογής του νόμου.

Αν όλο αυτό το σχήμα σας φαίνεται παράλογο κι όμως αληθινό δεν είστε οι μόνοι. Ξεκινώντας από το γεγονός ότι οι πολιτικές αποφάσεις είναι αυτές που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ύπαρξη και τις συνθήκες τέλεσης ενός εγκλήματος, είναι εμφανές ότι το κράτος και εν γένει η πολιτεία έχει τεράστια ευθύνη στο τι είναι έγκλημα, με ποιες μορφές θα εμφανιστεί και πως τελικά αυτό θα αντιμετωπιστεί.
Όταν η αντεγκληματική πολιτική ενός κράτους εφαρμόζεται άρρυθμα και σπασμωδικά, και χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψη τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, καταλήγει να κάνει ακριβώς το ανάποδο. Να ωθεί τους πολίτες της, στο έγκλημα και τους κοινωνούς της να τους κάνει εχθρούς της.

Ο Μάνος Μ. Τεχνίτης είναι δικηγόρος Ρόδου, απόφοιτος Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης.

Είναι απόφοιτος του LL.M. in Transnational and European Commercial Law & ADR του Διεθνούς Παν/μίου Ελλάδος με ειδίκευση στο τουριστικό εμπορικό δίκαιο.

Είναι επίσης απόφοιτος του ΜΠΣ Ποινικού Δικαίου και Εγκληματολογίας του Δημοκρίτειου Παν/μίου Θράκης με Άριστα, με ειδίκευση το δίκαιο της αυτορρύθμισης.

Έχει διατελέσει αρχισυντάκτης του του ηλεκτρονικού επιστημονικού περιοδικού www.theartofcrime.gr, του Εργαστηριού Ποινικών και Εγκληματολογικών Ερευνών του Πα/μιου της Αθήνας, είναι μέλος του Εργαστηρίου Εγκληματολογικών Επιστημών της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Παν/μίου Θράκης, μέλος του Κέντρου Μελέτης Εγκλήματος και τακτικό μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας Ελλάδος.

Έχει συμμετάσχει ως εισηγητής σε πολλά επιστημονικά συνέδρια σε Ελλάδα και Κύπρο, ενώ μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά βιβλία και περιοδικά.

Διαβάστε το αναλυτικό βιογραφικό εδώ

Όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε πως η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος είναι σε θέση να εντοπίζει και να διώκει εγκληματικές ενέργειες συλλέγοντας πληροφορίες μέσω των Κοινωνικών Δικτύων.

Εν όψει, όμως της νέας Οδηγίας 2011/93/ΕΕ για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας όπως αυτή ενετάχθη στο ελληνικό δίκαιο με το ν. 4267/2014, το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να κινείται πλέον η ΕΛ. ΑΣ. διευρύνθηκε.

Ενώ στο προηγούμενο καθεστώς επιτρέπονταν οι ειδικές ανακριτικές πράξεις μόνο για το οργανωμένο έγκλημα, την τρομοκρατία, τη σωματεμπορία την εμπορία ανθρώπων, τώρα επιτρέπονται και σε μια πληθώρα άλλων ποινικά κολάσιμων πράξεων που σχετίζονται με τη σεξουαλική εκμετάλλευση, τη γενετήσια αξιοπρέπεια και την ανηλικότητα, όπως είναι η πορνογραφία ανηλίκων, η κατάχρηση ανηλίκου σε ασέλγεια, η αποπλάνηση ανηλίκου, η διευκόλυνση αλλότριας ακολασίας καθώς και η προσέλκυση παιδιών για γενετήσιους λόγους (το γνωστό child grooming).

Ειδικά αυτό το τελευταίο είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη συμπεριφορά η οποία ως γνωστόν λαμβάνει χώρα στο διαδίκτυο. Ενήλικοι συνήθως μεγάλης ηλικίας παριστάνοντας τους ανήλικους ή τους έφηβους εισχωρούν στους διαδικτυακούς τόπους που δραστηριοποιούνται οι ανήλικοι (όπως chatrooms, κοινωνικά δίκτυα, fora κλ.π.) με σκοπό να τους πείσουν να συναντηθούν από κοντά. Οι δράστες αυτών των εγκλημάτων συνήθως χρησιμοποιούν προφίλ στο facebook με ψεύτικες φωτογραφίες και στοιχεία, γνωρίζουν όλα τα “trends” και τη μόδα της νεολαίας (π.χ. νεανικά συγκροτήματα) ενώ χειρίζονται άπταιστα την εφηβική αργκό. Έτσι, μέσα από μια διαδικασία λεκτικής και ψυχολογικής χειραγώγησης στοχεύουν στο να πείσουν τον ανήλικο για μία συνάντηση από κοντά η οποία συνήθως δεν έχει ευτυχή κατάληξη.

Επιστρέφοντας, όμως, στο θέμα, σύμφωνα με την τελευταία τροποποίηση του άρθρου 253Α του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για τις “ειδικές ανακριτικές πράξης” επιτρέπεται η ανακριτική διείσδυση των αστυνομικών αρχών για τη διακρίβωση τέτοιων εγκλημάτων. Και στην προκειμένη περίπτωση όταν αναφερόμαστε σε “ανακριτική διείσδυση” πρακτικά μιλάμε για τη δυνατότητα της αστυνομίας να δημιουργεί (και αυτή) ψεύτικα προφίλ στα κοινωνικά δίκτυα (και ειδικά φυσικά στο Facebook) στα οποία θα παριστά είτε τον ανήλικό, είτε κάποιον ενήλικο τον οποίο ο επίδοξος δράστης θα προσεγγίσει ώστε να συνεργαστεί για τη διάπραξη του εγκλήματος. Ταυτόχρονα, για τις πράξεις αυτές προβλέπεται και άρση απορρήτου εφόσον μιλάμε για κακούργημα, σύμφωνα με την τροποποίηση που επέφερε το άρθρο 15 του ν. 4267.

Βέβαια, η αστυνομία έχει το δυνατότητα να “διεισδύει” αλλά όχι και να παγιδεύει. Με λίγα λόγια πρέπει να διατηρεί μια στάση παθητικού χαρακτήρα, χωρίς να επιτρέπεται να “προκαλεί” τον δράστη σε διάπραξη της πράξης (να δρα δηλαδή ως agent provocateur). Σε αντίθετη περίπτωση (αν δηλαδή η αστυνομία χειριζόμενη το ψεύτικο προφίλ ανηλίκου επικοινωνεί με χρήστες προκαλώντας την επικοινωνία και δημιουργώντας τους τη διάθεση για την τέλεση της πράξης του εγκλήματος αυτού) τότε αυτό θεωρείται αστυνομική παγίδευση και καταδικάζεται ως πρακτική από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με μια ήδη παγίως δημιουργηθείσα νομολογία.

Αν λοιπόν είστε γονιός και ανησυχείτε για την ασφάλεια του παιδιού σας στο διαδίκτυο τότε το άρθρο αυτό ίσως σας καθησύχασε λίγο παραπάνω, γνωρίζοντας ότι πλέον η ΕΛ. ΑΣ περιπολεί ακόμα πιο ενεργά στο Facebook. Αν από την άλλη, είστε από αυτούς που κάνετε πλούσια χρήση των κοινωνικών δικτύων και συνομιλείτε με νέους, να έχετε υπ’ όψη σας ότι αφενός με πολλοί ανήλικοι δηλώνουν ηλικία μεγαλύτεροι από την πραγματική τους, οπότε μπορεί ως προ εκπλήξεως να βρεθείτε ύποπτος τέτοιων συμπεριφορών, αφετέρου δε η ανωνυμία που παρέχει το διαδίκτυο στο μέσο χρήστη είναι μόνο φαινομενική και επίπλαστη. Ένα ψεύτικο προφίλ ή μια ψεύτική φωτογραφία δε σημαίνει ότι δεν μπορούν τα ταυτιστούν τα πραγματικά σας στοιχεία, αφού σε κάθε περίπτωση τα “ηλεκτρονικά σας ίχνη” είναι τεχνικά ανιχνεύσιμα.

Ο Μάνος Μ. Τεχνίτης είναι δικηγόρος Ρόδου, απόφοιτος Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης.

Είναι απόφοιτος του LL.M. in Transnational and European Commercial Law & ADR του Διεθνούς Παν/μίου Ελλάδος με ειδίκευση στο τουριστικό εμπορικό δίκαιο.

Είναι επίσης απόφοιτος του ΜΠΣ Ποινικού Δικαίου και Εγκληματολογίας του Δημοκρίτειου Παν/μίου Θράκης με Άριστα, με ειδίκευση το δίκαιο της αυτορρύθμισης.

Έχει διατελέσει αρχισυντάκτης του του ηλεκτρονικού επιστημονικού περιοδικού www.theartofcrime.gr, του Εργαστηριού Ποινικών και Εγκληματολογικών Ερευνών του Πα/μιου της Αθήνας, είναι μέλος του Εργαστηρίου Εγκληματολογικών Επιστημών της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Παν/μίου Θράκης, μέλος του Κέντρου Μελέτης Εγκλήματος και τακτικό μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας Ελλάδος.

Έχει συμμετάσχει ως εισηγητής σε πολλά επιστημονικά συνέδρια σε Ελλάδα και Κύπρο, ενώ μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά βιβλία και περιοδικά.

Διαβάστε το αναλυτικό βιογραφικό εδώ

Μια ακόμα μορφή βίας η οποία δεν συζητείται τόσο, αλλά είναι ιδιαίτερα εμφανής, είναι και αυτό που αποκαλούμε ως οικονομική βία.

Η βία στις γυναίκες συναντάται σε πολλούς χώρους όπως στην οικογένεια, στην εργασία, στο δρόμο, τα τελευταία χρόνια έντονα και στον ψηφιακό κόσμο.

Ένα από τα γνωστά προβλήματα των γυναικών θυμάτων βίας και κακοποίησης, είναι ότι δεν γνωρίζουν ποια είναι τα δικαιώματά τους καθώς και τα μέσα προστασίας που τους παρέχει ο νόμος.

Αυτό από μόνο του τούς δημιουργεί ανασφάλεια και κατ’ επέκταση μειωμένες πιθανότητες να καταγγείλουν ένα βίαιο περιστατικό στις Αρχές.

Προκειμένου να αντιληφθούμε καλύτερα τα μέσα αυτά, θα τα χωρίσουμε σε 3 νοητούς πυλώνες:
• Την ποινική προστασία
• Την αστική προστασία και
• Την πειθαρχική/διοικητική προστασία.

Σε περισσότερες περιπτώσεις έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, η ποινική προστασία ασκείται, κατ’ αρχήν, από το ίδιο το κράτος «είτε τη ζητήσουμε είτε όχι». Από τη στιγμή, δηλαδή, που ο κρατικός μηχανισμός λάβει γνώση της παράνομης συμπεριφοράς του δράστη (π.χ. με μια μήνυση), κινείται η ποινική διαδικασία.

Με απλά λόγια, δεν είναι στην ευχέρεια του θύματος να επιλέξει αν ο δράστης θα τιμωρηθεί ή όχι.

Αποτέλεσμα της ποινικής προστασίας είναι κατά βάση η επιβολή μιας ποινής. Δεν περιλαμβάνει οικονομική αποζημίωση, αλλά την τιμωρία του δράστη για την πράξη του. Λόγω ακριβώς αυτής της ποινής, ο δράστης ενδεχομένως να απέχει από μελλοντικές πράξεις λόγω του φόβου της τιμωρίας αυτής.

Στα θετικά, λοιπόν, της ποινικής προστασίας που παρέχει ο νόμος είναι φόβος του δράστη για την ποινική του καταδίκη αφενός, και αφετέρου ότι ο ποινικός μηχανισμός κινείται σχεδόν αυτόματα.

Στα αρνητικά, ωστόσο, βρίσκεται η λεγόμενη «δευτερογενής θυματοποίηση» του θύματος, λόγω των αλλεπάλληλων καταθέσεων που καλείται να δώσει στις Αρχές και στη συνέχεια στα δικαστήρια σε μια -συνήθως- δημόσια ακροαματική διαδικασία.

Η αστική προστασία από την άλλη πλευρά, σκοπό δεν έχει να επιβληθεί ποινή στο δράστη, αλλά στοχεύει είτε να αποζημιώσει το θύμα για αυτό το οποίο υπέστη, είτε να ρυθμίσει μια πραγματική κατάσταση (π.χ. να μην πλησιάζει το θύμα ο δράστης).

Σε αντίθεση με την ποινική διαδικασία, την αστική διαδικασία την «επιδιώκει» το ίδιο το θύμα και κάθε βήμα στη διαδικασία αυτή γίνεται με επιμέλεια του δικηγόρου του θύματος.

Παρά τη διαφορετική αντίληψη που επικρατεί σε πολλές περιπτώσεις, τα αστικά δικαστήρια μπορούν να δώσουν με γρήγορο τρόπο λύση στη ρύθμιση μιας κατάστασης με διαδικασίες όπως είναι τα «ασφαλιστικά μέτρα» και η «προσωρινή διαταγή».

Ως προς το είδος της αποζημίωσης που το θύμα δικαιούται να ζητήσει, αυτή μπορεί να αφορά στην αποκατάσταση της υλικής ζημίας που του προκλήθηκε από το δράστη (π.χ. το σπάσιμο μιας πόρτας, η καταστροφή του αυτοκινήτου του κ.λπ).

Επίσης, το θύμα μπορεί να ζητήσει αποζημίωση για ιατρικά ή άλλα έξοδα που έκανε και ήταν αποτέλεσμα της άδικης συμπεριφοράς του δράστη (συμπ. και των εξόδων για την αποκατάσταση της ψυχικής του υγείας), καθώς και να ζητήσει αποζημίωση για τις ημέρες εργασίας που δεν εργάστηκε ως αποτέλεσμα ίδιας παράνομης συμπεριφοράς.

Τέλος, όπως όλοι γνωρίζουμε, το θύμα μπορεί να λάβει επιπλέον αποζημίωση για ηθική βλάβη από την ψυχική ταραχή που του προκλήθηκε.

Σε αυτό το πλαίσιο είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι όταν ο δράστης δεν είναι σε θέση να αποζημιώσει το θύμα είτε επειδή δεν έχει πόρους, είτε επειδή δεν έχει διακριβωθεί η ταυτότητά του, είτε επειδή δεν μπορεί να του επιβληθεί ποινή, τότε την αποζημίωση υποχρεούται να καταβάλει το κράτος (ν. 3911/2009).

Σύμφωνα με το νόμο αυτό, στα θύματα αποζημιώνονται ιατρικά έξοδα και νοσήλια, η απώλεια του εισοδήματος καθώς και οι δαπάνες για μετεγκατάστασή τους σε άλλο περιβάλλον από αυτό του δράστη.

Ακόμα, αναφορικά με τον τρόπο με τον οποίο το αστικό δικαστήριο μπορεί να ρυθμίσει τη συμπεριφορά του δράστη, αυτό μπορεί να τον διατάξει να μην πλησιάζει το θύμα, να μετοικήσει, να μην επικοινωνεί με το θύμα, να κατεβάσει από το διαδίκτυο δυσφημιστικές ή προσβλητικές αναρτήσεις κ.λπ.

Ο τρίτος πυλώνας περιλαμβάνει τη διοικητική/πειθαρχική προστασία που παρέχεται από το νόμο προς το θύμα.

Εδώ εντάσσονται οι νομοθετικές προβλέψεις για την απαγόρευση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία (ν. 4808/2021), ιδίως με λήψη πειθαρχικών μέτρων εις βάρος του δράστη από την εταιρεία, καθώς και με καταγγελία και επίλυση της διαφοράς μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας.

Επίσης, ο νόμος προβλέπει τη δυνατότητα έκδοσης άδειας διαμονής για τα θύματα trafficking, καθώς και την προστασία από απέλαση για τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας που διαμένουν παράνομα στη χώρα.

Για όποιο ή όποια εργαλεία επιλέξει το θύμα για να προστατευτεί, μεγάλη σημασία έχει η σωστή προεργασία από πλευράς του.

Σημαντικό για το θύμα είναι να μπορεί να τηρεί ημερολόγιο στο οποίο καταγράφει τόσο τις ύποπτες όσο και τις αμιγώς παράνομες συμπεριφορές που υφίσταται, ιδίως αν ο δράστης είναι κάθε φορά ο ίδιος και ιδίως στις περιπτώσεις τύπου “stalking”.

Σημαντικό είναι επίσης, ιδίως στις περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας, το θύμα να μιλάει σε κάποιον φίλο ή γνωστό του για τα όσα βιώνει προκειμένου να μπορέσει να χρησιμεύσει ως μάρτυρας στις ανάλογες δικαστηριακές διαδικασίες.

Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις εκφοβιστικών συμπεριφορών και συμπεριφορών παρενόχλησης, έχει πολύ μεγάλη σημασία το θύμα να κρατά τα αποδεικτικά στοιχεία όπως φωτογραφίες, βίντεο και γραπτές συνομιλίες.

Τέλος, στις περιπτώσεις στις οποίες το θύμα δέχεται συμπεριφορά η οποία του είναι δυσάρεστη, ανεπιθύμητη ή μη ανεκτή, είναι καλό να το δηλώσει στον δράστη με γραπτό μέσο (μήνυμα στο κινητό ή με εφαρμογή συνομιλίας), προκειμένου να είναι σε θέση να αποδείξει ότι είχε ενημερώσει το δράστη να σταματήσει τη συμπεριφορά του.

Σημ.: Το παραπάνω θέμα αναπτύχθηκε από τον κ. Τεχνίτη στο πλαίσιο της ενημερωτικής εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στο Δικηγορικό Σύλλογο Ρόδου από τα μέλη του Δικτύου Έμφυλης και Ενδοοικογενειακής Βίας Δήμου Ρόδου, αναφορικά με τη διαχείριση των φαινομένων Ενδοοικογενειακής και Έμφυλης Βίας και με τίτλο: «Αφήνοντας πίσω το σκοτεινό μονοπάτι της κακοποίησης της γυναίκας: Οι επαγγελματίες της πρώτης γραμμής τοποθετούνται και προτείνουν».

Πηγή: https://www.rodiaki.gr/article/487064/manos-texniths-nomika-ergaleia-twn-thymatwn-emfylhs-kai-endooikogeneiakhs-bias

Μία άκρως επίκαιρη και ενδιαφέρουσα συνέντευξη που αφορά την έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία, παραχώρησε ο γνωστός δικηγόρος κ. Μάνος Τεχνίτης, στη «Ροδιακή».

Δυστυχώς τα τελευταία δύο χρόνια, καταγράφεται αύξηση τέτοιων περιστατικών, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις είχαν δραματική κατάληξη για τα θύματα. Η αύξηση επίσης των περιστατικών γυναικοκτονίας, οι οποίες πλέον από την αρχή του έτους αριθμούν τις 13 στη χώρα μας (μία εκ των οποίων σημειώθηκε στο νησί μας), έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό και ανησυχία.

Ο κ. Τεχνίτης, υποψήφιος Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, με μεταπτυχιακό Εγκληματολογίας από τη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου, τακτικός Επιστημονικός Συνεργάτης στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος, συντονιστής έκδοσης του Crime Times.gr, περιοδική επιθεώρηση ποινικού δικαίου και εγκληματολογίας, και Διδάσκων στο Μητροπολιτικό Κολέγιο, Σχολή ψυχολογίας σε συνεργασία με το University of East London, κλήθηκε να απαντήσει σε μία σειρά ερωτήσεων που απασχολούν ιδίως το τελευταίο διάστημα με την αύξηση περιστατικών έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, τόσο τοπικά όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο.

«Υπάρχει αύξηση περιστατικών βίας στην περιοχή μας, πόσο μας επηρεάζει «ο φόβος του εγκλήματος» στην καθημερινότητά μας, υπάρχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που φέρουν οι άνθρωποι που επιδεικνύουν ή πρόκειται να επιδείξουν παραβατική συμπεριφορά και πώς μπορούμε να προφυλαχθούμε» είναι μερικά από τα ερωτήματα που τέθηκαν στον κ. Τεχνίτη.

Τα τελευταία χρόνια πληροφορούμαστε όλο και περισσότερο για περιστατικά βίας, διαφόρων μορφών, στην περιοχή μας. Είναι πράγματι έτσι και αν ναι, πού πιστεύετε ότι οφείλεται αυτή η αύξηση;
Η Ρόδος πράγματι την τελευταία περίοδο έχει τραβήξει τα φώτα πάνω της, κυρίως λόγω των δολοφονιών γυναικών και μάλιστα από πρώην ή νυν συντρόφους. Η εκδήλωση περιστατικών βίας αποτυπώνει μια γενικότερη κρίση της κοινωνίας, όμως το κίνητρο και το πλαίσιο κάθε εγκληματικής πράξης μπορεί να διαφέρει.

Όμως, η δημοσίευση περιστατικών βίας από τα ΜΜΕ δεν σημαίνει αυτόματα ότι αυτά έχουν αυξηθεί και αυτό χρειάζεται να τονιστεί. Στην εγκληματολογία υπάρχει ο όρος “crime waves”, που χρησιμοποιείται αναφορικά με την εσφαλμένη αίσθηση ότι υπάρχει αύξηση εγκληματικότητας, ενώ στην πραγματικότητα είτε ήταν συγκυριακό, είτε σχετίζεται με το τρόπο που τα ΜΜΕ προβάλλουν τις ειδήσεις.

Επίσης, τα περιστατικά βίας είναι μια μεγάλη ομπρέλα που μπορεί να περιλαμβάνει πολλών ειδών αξιόποινες πράξεις, οπότε ποικίλλει και η σοβαρότητά τους ως προς τις συνέπειες, αλλά και σε σχέση με το πώς αυτές προσλαμβάνονται από τους πολίτες. Σαφώς, κάθε είδους παραβατική ή εγκληματική πράξη έχει τη σημασία της, όμως χρειάζεται να εξετάζεται ανάλογα με τη φύση της. Παραδείγματος χάριν, η δολοφονία μιας γυναίκας δεν μπορεί να εξεταστεί πλάι σε μια κλοπή.

Κάθε φορά, λοιπόν, που ξετυλίγεται μια ιστορία δολοφονίας μιας γυναίκας παρατηρούμε ότι πριν από την κορύφωση της βίας, υπήρχαν κι άλλα περιστατικά ή συμπεριφορές από τη μεριά του δράστη που δείχνουν ότι δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό ή τουλάχιστον δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Εκεί, λοιπόν, χρειάζεται να σταθούμε και να δούμε πως η βία συνήθως έχει μια ακολουθία. Επίσης, οποιοσδήποτε γίνεται μάρτυρας βίαιων περιστατικών καλό θα ήταν να μιλάει, να καταγγέλλει κι από εκεί και πέρα και οι αρχές να κάνουν σωστή έρευνα, χωρίς παραλείψεις.

Αρκετές φορές, οι γυναίκες που βρίσκονται σε μια κακοποιητική σχέση δεν έχουν υποστηρικτικό περιβάλλον και γι’ αυτό οποιοσδήποτε που αντιλαμβάνεται μια τέτοια κατάσταση έχει τη δύναμη να βοηθήσει.

Πόσο, κατά τη γνώμη σας, επηρεάζει τη ζωή μας «ο φόβος του εγκλήματος», ανεξάρτητα από το αν είχαμε ποτέ εμπλακεί σε τέτοιου είδους υποθέσεις και με δεδομένο ότι είμαστε μία «κλειστή» κοινωνία;
Ο φόβος του εγκλήματος είναι μια έννοια που δεν συναρτάται πάντοτε με τα επίπεδα εγκληματικότητας μιας περιοχής. Για παράδειγμα, εγώ μπορεί να φοβάμαι μήπως πέσω θύμα ληστείας στην περιοχή που μένω, όμως αν κοιτάξει κανείς τα στατιστικά εγκλημάτων της περιοχής μπορεί οι ληστείες να είναι ελάχιστες ή και ανύπαρκτες.

Βέβαια, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που επηρεάζουν τον φόβο του εγκλήματος όπως: αν έχει ξαναϋπάρξει θύμα, το γεγονός ότι κάποιος αισθάνεται ευάλωτος (λόγω ηλικίας, φύλου, εθνικότητας κ.λπ.) και διάφορα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής (π.χ. μειωμένος φωτισμός, εγκαταλελειμμένα κτήρια).

Δίπλα σε όλα αυτά, σίγουρα κομβικό ρόλο διαδραματίζουν και τα ΜΜΕ, ως την κύρια πηγή πληροφόρησης.

Η υπερπροβολή περιστατικών βίας, η εμμονή με τις λεπτομέρειες ενός ακραίου εγκλήματος και η αναπαράστασή τους σαν να πρόκειται για θρίλερ, διαστρεβλώνει πολλές φορές την αντίληψη του κοινού για την εγκληματικότητα γενικότερα. Πρέπει να τονιστεί ότι ο φόβος αυτός, που πυροδοτείται από διάφορους παράγοντες, διαμορφώνει τις στάσεις των πολιτών, που ως απόρροια θα είναι περισσότερο τιμωρητικές, ενώ μπορεί να στοχοποιούν συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων που θεωρούνται «επικίνδυνες».

Το γεγονός ότι η Ρόδος είναι μια κλειστή κοινωνία λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Από τη μια πλευρά, λειτουργεί αρνητικά, ως προς τον φόβο του εγκλήματος, διότι «νιώθω το έγκλημα πιο κοντά μου» απ’ ό,τι πραγματικά είναι. Στην πραγματικότητα, όμως, λειτουργεί θετικά, διότι σε περιοχές, όπως η Ρόδος, τα επίπεδα παραβατικότητας είναι, λόγω κοινωνικής συνοχής, χαμηλότερα σε σχέση με τις μεγάλες πόλεις, όπου οι κάτοικοι είναι άγνωστοι μεταξύ αγνώστων.

Υπάρχουν τρόποι προφύλαξης – προστασίας από περιστατικά βίας και ποιοι είναι αυτοί;
Δεν υπάρχει κάποιο εγχειρίδιο, ούτε συγκεκριμένη συνταγή για το πώς να προστατευτούμε από περιστατικά βίας. Μάλιστα, εμείς, ως πολίτες, επ’ ουδενί δεν πρέπει να επωμιστούμε αποκλειστικά την ευθύνη της προστασίας μας και άρα το φταίξιμο, εάν θυματοποιηθούμε.

Το σημαντικό είναι η πρόληψη. Στην εγκληματολογία μιλάμε για δύο ειδών προλήψεις: την ποινική και την κοινωνική. Η ποινική αφορά την ορθή εφαρμογή των νόμων με την επιβολή κυρώσεων στους παραβάτες, ώστε να αποτελεί παραδειγματισμό για εν δυνάμει παραβάτες.

Η κοινωνική, αφορά τη γενική πρόληψη μέσα από τη σωστή διαπαιδαγώγηση και την κοινωνικοποίηση των μελών μιας κοινωνίας, ώστε να ενισχύονται οι παράγοντες που θα κρατούν κάποιον μακριά από το έγκλημα. Εδώ εντάσσεται και η περιστασιακή πρόληψη, δηλαδή η τοποθέτηση φυσικών εμποδίων, όπως τα συρματοπλέγματα, οι κάμερες, οι συναγερμοί και διάφορα άλλα συστήματα ασφαλείας. Εδώ το βάρος πάλι μετακυλίεται στον πολίτη και ουσιαστικά θέλει να αποτρέψει, όχι το έγκλημα εν γένει, αλλά τη δική του θυματοποίηση. Λαϊκά μιλώντας, όποιος πληρώνει, προστατεύεται, όποιος δεν έχει λεφτά, γίνεται «εύκολη λεία».

Επίσης, αναφορικά με τις πιθανότητες να καταστεί κάποιος θύμα, παίζει σημαντικό ρόλο ο τρόπος ζωής και η καθημερινότητά του. Για παράδειγμα, οι παρέες που κάνει, οι σύντροφοι που επιλέγει, τα μέρη που διασκεδάζει και φυσικά ο τρόπος που προστατεύει τον εαυτό του. Να το πω απλά, αυτός που επισκέπτεται μπαρ στα οποία συχνάζουν «παραβατικοί» είναι πιθανότερο να μπλεχτεί έστω και άθελά του σε έναν καβγά. Κοινώς, αυτό που μας λέγαν οι παππούδες μας «πρόσεχε τα μέρη που πηγαίνεις» είναι απολύτως σωστό.

Κάνοντας έναν γρήγορο απολογισμό, διαπιστώνουμε ότι στην πλειονότητα των εγκλημάτων (σεξουαλικών, πάθους, ενδοοικογενειακής βίας κ.α.) ο φερόμενος ως «δράστης» είναι άνδρας. Ισχύει πράγματι αυτό και αν ναι, πού πιστεύετε ότι οφείλεται;
Αν μιλήσουμε στατιστικά, με βάση τα ετήσια στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ., πράγματι οι συλληφθέντες είναι ως επί το πλείστον άνδρες και αυτό είναι κάτι που ισχύει διαχρονικά. Και αν μιλήσω από εμπειρία ως δικηγόρος, στα ποινικά ακροατήρια όντως οι περισσότεροι κατηγορούμενοι είναι άνδρες.

Τώρα, αν μιλήσουμε για συγκεκριμένα είδη εγκλημάτων, χρειάζεται κι εκεί να δούμε τα στοιχεία. Για παράδειγμα, σε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, πράγματι καταγράφονται περισσότεροι άνδρες δράστες. Αυτό πάλι σχετίζεται με πολλούς παράγοντες, κοινωνικούς και ψυχολογικούς. Παραδείγματος χάριν, ο εγκλεισμός στο σπίτι λόγω τον απανωτών «λοκντάουν» έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας και αυτό αποτυπώθηκε και σε ερευνητικό επίπεδο. Όμως, πολλές φορές οι δράστες είναι βίαιες προσωπικότητες ανεξαρτήτως συνθηκών.

Η βία των ανδρών προς τις γυναίκες μπορεί να πάρει πολλές μορφές και να έχει ποικίλα κίνητρα, ενίοτε να σχετίζεται και με μια αίσθηση ανωτερότητας (μυϊκής, επαγγελματικής, κοινωνικής, οικονομικής) προς αυτές. Στον αντίποδα, για πολλά χρόνια, συνηθίζαμε να αντιμετωπίζουμε τις γυναίκες μόνο ως θύματα, αφού με βάση βαθιά ριζωμένα στερεότυπα, θεωρούμε τη «γυναίκα εγκληματία» ως μη-γυναίκα, διότι δήθεν το έγκλημα δεν ταιριάζει με τη γυναικεία φύση, άποψη βέβαια εντελώς σεξιστική.

Από την άλλη, η αλήθεια είναι ότι και το έγκλημα είναι σε ένα μεγάλο βαθμό ανδροκρατούμενο. Ακόμα και στο οργανωμένο έγκλημα πολύ σπάνια θα βρεθεί γυναίκα σε υψηλόβαθμη θέση. Επίσης, αν το δούμε και από κοινωνικής απόψεως, οι γυναίκες έχουν λιγότερες ευκαιρίες να εγκληματίσουν σε σχέση με τους άνδρες ακόμα και στα οικονομικά εγκλήματα. Όταν οι άνδρες είναι εκείνοι που βρίσκονται στις υψηλόβαθμες θέσεις στον ιδιωτικό τομέα, είναι λογικό να είναι και περισσότεροι οι άνδρες δράστες οικονομικών εγκλημάτων.

Τέλος, για να συνδέσω το ζήτημα με την προηγούμενη ερώτηση, το πρόβλημα στις μέρες μας είναι ότι πράγματι οι γυναίκες νιώθουν τρομερά ευάλωτες ως εν δυνάμει θύματα, κάτι που τους επιφέρει ανασφάλεια και άγχος και κατ’ επέκταση έχει ως αποτέλεσμα κοινωνικούς τριγμούς.

Υπάρχουν στοιχεία που μπορούν να μας οδηγήσουν σε ενδείξεις ότι κάποιος – με τον οποίο πιθανώς και να συναναστρεφόμαστε- μπορεί να εμφανίσει μελλοντική παραβατική συμπεριφορά;
Δυστυχώς και ευτυχώς, η παραβατική συμπεριφορά δεν μπορεί να προβλεφθεί μαθηματικά. Ωστόσο, όπως είπα και παραπάνω, η εκδήλωση μιας βίαιης και ακραίας συμπεριφοράς, όπως ο βιασμός ή η ανθρωποκτονία, αποτελεί συχνά την κορύφωση μιας σειράς βίαιων περιστατικών. Μπορεί η δολοφονία μιας γυναίκας από τον σύζυγό της να είναι αποτέλεσμα μιας συστηματικής κακοποίησης, που όμως δεν είχε φτάσει μέχρι τώρα να γίνει τόσο ακραία. Όταν υπάρχει συστηματική εκδήλωση βίαιης συμπεριφοράς, τότε θα πρέπει να ανησυχήσει όσους συναναστρέφονται με αυτό το άτομο. Έχει, λοιπόν, να κάνει με τη συμπεριφορά και σίγουρα δεν μπορεί να προβλεφθεί, αλλά σίγουρα μπορεί να εντοπιστεί προτού φτάσει σε οριακό σημείο.

Στα εγκλήματα βίας μεταξύ συντρόφων, που απασχολούν περισσότερο και τους συμπολίτες μας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι πολύ σημαντικό για το ευάλωτο μέρος της σχέσης να είναι περισσότερο «υποψιασμένο». Μικρές ή φαινομενικά ακίνδυνες συμπεριφορές όπως κάποιες εκρήξεις θυμού, κτητικότητα, υπερβολική ζήλια ή κακώς εννοούμενη «αρρενωπότητα» που εκφράζεται με επιθετικότητα (ο τύπος που είναι πάντα έτοιμος να τσακωθεί), καθώς και ο τρόπος ζωής που ρέπει προς την αυτοδιακινδύνευση και τις εξαρτήσεις (κατανάλωση αλκοόλ, χρήση ουσιών, τζόγος, ταχύτητα στον δρόμο), πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπ’ όψιν.
Στα παραπάνω μπορούμε να συμπεριλάβουμε και άλλες ενδείξεις, όπως ότι το πρόσωπο αυτό δυσκολεύεται να έχει μια σταθερή δουλειά, έχει κακές σχέσεις με τους γονείς του ή κάνει παρέα με άτομα τα οποία είναι γνωστά για την παραβατική τους συμπεριφορά.

Όντας και δικηγόρος, πιστεύετε ότι ο τρόπος απονομής της δικαιοσύνης σε τέτοιου είδους υποθέσεις, δικαιώνει το «θύμα» ή ακόμη και το κοινό αίσθημα.
Η αλήθεια είναι ότι στη χώρα μας, μετά τη διάπραξη ενός εγκλήματος, η περισσότερη σημασία κατά την απονομή της δικαιοσύνης δίνεται στον δράστη. Και συνήθως, μια ικανοποίηση που περιμένουμε να πάρει το θύμα είναι η καταδίκη του. Η επιβολή μιας αυστηρής ποινής και η πολυετής φυλάκιση όμως, δεν είναι γεγονότα που θα απαλλάξουν το θύμα, από την εμπειρία και τις επιπτώσεις της θυματοποίησής του. Εκτός δε τούτου, η ιστορία έχει δείξει ότι από ένα πλαίσιο αυστηρότητας και πάνω, η αυστηροποίηση της ποινής δεν αποτρέπει την τέλεση του εγκλήματος.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι τα θύματα εγκληματικών ενεργειών χρειάζονται άλλου είδους στήριξη από την Πολιτεία, που δεν έχουν πια να κάνουν με την ποινή του δράστη, αλλά με την παροχή ψυχολογικής βοήθειας και κάθε είδους βοήθειας, ανάλογα με τις ανάγκες του. Το κοινό περί δικαίου αίσθημα είναι μεν σημαντικό, από την άλλη δεν μπορεί να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο απονομής της Δικαιοσύνης, όπου οι εκπρόσωποι της αποφασίζουν με πολύ συγκεκριμένα κριτήρια και βάσει νόμου.
Αυτό, όμως, που προσωπικά εντοπίζω ως κάτι πολύ θλιβερό, είναι η ψυχική ταλαιπωρία που υφίσταται πολλές φορές το θύμα από τη στιγμή που θα καταγγείλει το έγκλημα έως και την τελεσίδικη καταδίκη. Ως εμπλεκόμενο μέρος, του ζητείται κατάθεση προανακριτικά, στον πρώτο βαθμό εκδίκασης και στο δεύτερο βαθμό εκδίκασης. Προσθέστε τώρα και τις ενδιάμεσες αναβολές στην εκδίκαση, καθώς και ότι το θύμα πρέπει κάθε φορά να ανακαλεί τις λεπτομέρειες του εγκλήματος. Το θύμα πολλές φορές καταλήγει να μετανιώνει που αποφάσισε να μπει στη διαδικασία να καταγγείλει το έγκλημα.

Δύο από τα περιστατικά που σημειώθηκαν στο νησί μας και που έχουν απασχολήσει και σε πανελλαδικό επίπεδο το τελευταίο διάστημα, έχουν να κάνουν με μορφή βίας. Και αναφέρομαι στη δολοφονία της 32χρονης εκπαιδευτικού στο Ροδίνι από τον 40χρονο πρώην φίλο της, ο οποίος και στη συνέχεια αυτοκτόνησε, αλλά και στην περίπτωση του 8χρονου κοριτσιού που οι αρχές βρίσκονται ακόμη σε έρευνες για το αν τελικά κακοποιήθηκε ή όχι.Θα θέλαμε ένα δικό σας σχόλιο.
Είναι δύο πολύ διαφορετικές μεταξύ τους περιπτώσεις. Όσον αφορά το θλιβερό περιστατικό της δολοφονίας της 32χρονης κοπέλας από τον πρώην σύντροφο, που έγραψε τέλος με την αυτοχειρία του δεύτερου, από τα σχετικά ρεπορτάζ, μάθαμε ότι ο δράστης είχε και στο παρελθόν εμπλοκή με τις αρχές και είχε εκφράσει ξανά βίαιη συμπεριφορά. Άρα, επιβεβαιώνει δυστυχώς όσα αναφέραμε παραπάνω, πως πολλές φορές η ανθρωποκτονία είναι η κορύφωση μιας γενικότερης κακοποιητικής συμπεριφοράς.

Όσον αφορά το δεύτερο περιστατικό, θα αρκεστώ να πω ότι η «κλειστή κοινωνία» που αναφέρατε, έχει μια μεγαλύτερη ευθύνη αφού είναι η ίδια παράγοντας κοινωνικού ελέγχου. Συνήθως είναι αρκετοί αυτοί που γνωρίζουν αλλά ελάχιστοι αυτοί που μιλούν. Ο Έλληνας έχει ακόμη μέσα του «τον φόβο του ραγιά» και την ανησυχία του «μη με πουν ρουφιάνο». Αν θέλουμε πράγματι να αλλάξει κάτι, πρέπει να υποψιαζόμαστε, να μιλάμε και να καταγγέλλουμε τέτοιου είδους περιστατικά.

Πηγή: https://www.rodiaki.gr/article/467345/m-texniths-ta-peristatika-endooikogeneiakhs-bias-apotypwnoyn-mia-genikoterh-krish-ths-koinwnias

Τραγικά επίκαιρη η υπογραφή του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας για το Δίκτυο κατά της Έμφυλης και Ενδοοικογενειακής βίας, που παίρνει ακόμα μεγαλύτερη διάσταση μετά την προχθεσινή τραγωδία στη Ρόδο, κάτι που τόνισαν, χθες, οι εκπρόσωποι των φορέων που θα το απαρτίζουν, κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν στο Δημαρχείο για το διήμερο εκδηλώσεων που πραγματοποιείται χθες και σήμερα.

Συγκεκριμένα, με αφορμή την υπογραφή του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας, ο Δήμος Ρόδου, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου συνδιοργάνωση διήμερο εκδηλώσεων την Πέμπτη 23 και σήμερα Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου στο κινηματοθέατρο «Ρόδον», οπότε θα γίνει και η υπογραφή.

Παρόντες στη χθεσινή συνέντευξη τύπου ήταν: η εντεταλμένη σύμβουλος Ισότητας και Οικολογίας κα Κική Πάττα-Αποστολίδη, η Αντιπεριφερειάρχης Υγείας κα Χαρούλα Γιασιαράνη, ο Διοικητής του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου κ. Γρηγόρης Ρουμάνης, ο προϊστάμενος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου κ. Γιάννης Παπαδομαρκάκης, ο προϊστάμενος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου κ. Χαράλαμπος Ψαράς, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου Ρόδου κ. Μάνος Τεχνίτης, η υπεύθυνη του Europe Direct Νοτίου Αιγαίου της «Αναπτυξιακής Δωδεκανήσου Α.Ε.» κα Φιλία Παπασάββα, ο εκπρόσωπος του Φιλότιμου Ιδρύματος κ. Μάνος Χατζημανωλάς καθώς και η εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου Αιγαίου κα Δέσποινα Χατζηδιάκου.
Αναλυτικά:

Η Κ. Πάττα-Αποστολίδη
Καταρχάς, όπως είπε η εντεταλμένη σύμβουλος, το Δίκτυο είναι κάτι που ετοίμαζαν εδώ και καιρό και, δυστυχώς, η κίνηση αυτή είναι τραγικά επίκαιρη ενώ εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός και είπε ότι «μακάρι να μπορούσαμε να γυρίσουμε το χρόνο πίσω και να μην είχαμε τέτοια περιστατικά που καταλήγουν στην αφαίρεση της ζωής ενός ανθρώπου. Όλα, όμως, είναι θέμα παιδείας, όλα είναι θέμα πως μπορούμε να δούμε με πιο καθαρή ματιά τα προβλήματά μας. Και μην ξεχνάμε ότι είναι στο χέρι μας να αποτελέσουμε παράδειγμα προς τα παιδιά μας και προς την κοινωνία πως μπορούμε διαφορετικά να λύσουμε τα προβλήματά μας».

Στη συνέχεια, ενημέρωσε ότι ετοίμασαν ένα πρωτόκολλο συνεργασίας με φορείς με σκοπό να μπορέσουμε να επιλύσουμε πιο εύκολα και όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πολίτη, προβλήματα που αντιμετωπίζει ο καθένας από εμάς. Έκανε επίσης, γνωστό, ότι λόγω του τραγικού γεγονότος που συνέβη στο νησί μας, από την εκδήλωση αφαιρέθηκε το μουσικό κομμάτι. Ακόμη, ευχαρίστησε όλους τους φορείς, όπως και το προσωπικό του Συμβουλευτικού Κέντρου και του Ξενώνα για τη δουλειά που έκαναν στην κατάρτιση του πρωτοκόλλου και συγκεκριμένα τις κυρίες: Χριστίνα Καραγιάννη, Ελευθερία Παπαενθήμου, Κλεοπάτρα Τερλόγκου, Εύη Μηνατσή, Θεανώ Χρυσού και Δέσποινα Φακιραδάκη.

Η Χ. Γιασιράνη
Η Αντιπεριφερειάρχης ξεκίνησε λέγοντας: «Σήμερα είναι μία τραγική ημέρα για το νησί γιατί, σ’ αυτή τη συνέντευξη για την υπογραφή του Συμφώνου συνεργασίας μεταξύ μας, για την καταπολέμηση της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, πρέπει να σκεφτούμε τι έγινε χθες (σ.σ. προχθές) το απόγευμα: ένας άνδρας θύτης αφαίρεσε τη ζωή από μία νέα κοπέλα 32 χρονών. Είναι τραγικό και είναι άδικο σήμερα να αφαιρούνται ζωές, να γίνονται φόνοι με έμφυλη διάσταση, όχι στη Ρόδο. Πουθενά».

Είπε, ακόμη, ότι η θητεία της στην καταπολέμηση της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας είναι παραπάνω από 25ετής πια και νιώθει βαθιά συγκλονισμένη γι’ αυτό που συνέβη στην πόλη μας προχθές. «Κανένας δεν θα ήθελε να γίνει μάρτυρας τέτοιων τραγικών γεγονότων. Νομίζω ότι σαν κοινωνία οι ροδίτες πρέπει να ζητήσουμε μία συγνώμη απ’ αυτό το αδικοχαμένο κορίτσι που έφυγε τόσο πρόωρα χωρίς καμία σοβαρή αιτία. Γιατί δεν είναι σοβαρός λόγος η ζήλεια ή το πάθος μέσα σε μία σχέση. Μπορούν οι κοινωνίες να γίνουν δυσανεκτικές σε τέτοια φαινόμενα και αυτό οφείλουμε να κάνουμε σαν κοινωνία», τόνισε.

Ο ρόλος, λοιπόν, αυτού του Συμφώνου που σήμερα θα υπογραφεί από τους φορείς, σύμφωνα με την κα Γιασιράνη, είναι να μην αποτελέσει ένα κενό χαρτί γιατί έχουν υπογραφεί στο παρελθόν πάρα πολλά άλλα τέτοια. Το ζητούμενο αυτή τη φορά-συνέχισε-είναι να σταματήσουμε όποια βίαιη κίνηση γίνεται είτε ηθελημένα είτε από «ατύχημα» (σε εισαγωγικά) σε γυναίκες από άνδρες, είτε μέσα στο σπίτι τους είτε έξω από αυτό είτε σε μία σχέση συνοίκησης, γιατί αυτό προβλέπεται και από το νόμο. Μάλιστα, ο νόμος αυτός που προσπάθησαν να βελτιώσουν εδώ και πάνω από μία δεκαετία ακόμα και σήμερα δεν εφαρμόζεται πιστά.

Δηλαδή, πέρα από τις πολιτικές Αρχές είναι η Αστυνομία, το Λιμενικό, τα Δικαστήρια, οι κοινωνικές υπηρεσίες μέσα και έξω από τις δομές της Αυτοδιοίκησης. Εκείνο, λοιπόν, που θέλουν να πετύχουν και στο βαθμό που το έχουν δουλέψει το έχουν επιτύχει, είναι να το μετουσιώσουν ένας-ένας από τους φορείς που συμμετέχουν σε πράξη, αφού φαίνεται ότι η δουλειά που έχει γίνει μέχρι τώρα δεν έχει αποδώσει αυτά που προσδοκούσαμε ενώ ο εγκλεισμός από την πανδημία φαίνεται ότι επιδείνωσε την ψυχολογική κατάσταση όλων μας, με αποτέλεσμα κάποιοι άνδρες από το κοινωνικό σύνολο να ξεφεύγουν.

Στη συνέχεια, ανέφερε ότι, σε όλη αυτή την προσπάθεια, η Περιφέρεια από το 2014 και μέχρι σήμερα αλλά και στο μέλλον, χρηματοδοτεί τη συνολική λειτουργία των δύο δομών που έχει ο Δήμος Ρόδου, δηλαδή το Συμβουλευτικό Κέντρο και τον Ξενώνα Φιλοξενίας Γυναικών Θυμάτων Βίας και αντιστοίχως υπάρχουν κέντρα και σε άλλα νησιά τα οποία χρηματοδοτούνται από πόρους του ΕΣΠΑ, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

Από το επόμενο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, 2021-2027, από το Ευρωπαϊκό Ταμείο θα υπάρξουν ίσως και τριπλάσιοι πόροι και θα εξασφαλίσει προσωπικά την απρόσκοπτη λειτουργία τους μέχρι και το τέλος της επόμενης περιόδου τουλάχιστον και όσο είναι σε θέσεις ευθύνης.

Ο Γρ. Ρουμάνης
Από την πλευρά του, ο Διοικητής του ΓΝΡ είπε, καταρχάς, ότι εδώ και περίπου ένα χρόνο έγινε η πρόσκληση στο ΓΝΡ να συμμετέχει σ’ αυτή την πρωτοβουλία, την οποία αποδέχθηκαν αμέσως με μεγάλη χαρά και με μεγάλη ευαισθησία, με τη συμμετοχή των κοινωνικών υπηρεσιών του Νοσοκομείου. Και είπε, στη συνέχεια:

«Δυστυχώς, η ζωή μας αποδεικνύει και με τα γεγονότα που είχαμε χθες (σ.σ. προχθές) στο νησί μας ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο παγκόσμιο, καθημερινό και αφορά όλους μας. Και πάνω σ’ αυτή τη βάση πρέπει να κινηθούμε: δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός ή μία κατάσταση που συνέβη στη Ρόδο, είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο το οποίο πρέπει από όλους μας να χαρακτηριστεί ως έγκλημα, άσχετα από τις προεκτάσεις που έχει κάθε φορά και θα πρέπει όλοι μας να έχουμε μηδενική ανοχή».

Σ’ αυτή λοιπόν τη βάση, το Νοσοκομείο θέλει να συμμετέχει, να ενισχύσει την προσπάθεια αυτή, να κάνουν αναγκαία την παρουσία τους και να δηλώσουν ότι πρέπει να έχουμε καθολική συμμετοχή, όχι μόνο ως φορείς αλλά και ως κοινωνία, για ν’ αλλάξουν τα πράγματα. Ο κ. Ρουμάνης, ευχήθηκε μάλιστα το πρωτόκολλο που θα υπογραφεί σήμερα να το αφιερώσουν στη μνήμη «της κοπέλας που τόσο άδικα χάθηκε στον τόπο μας, χωρίς λόγο και χωρίς αιτία».

Ο Γ. Παπαδομαρκάκης
Στη συνέχεια, ο προϊστάμενος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ξέφρασε και εκείνος τη βαθιά του θλίψη για το γεγονός που συνέβη στην πόλη μας και ευχήθηκε να μην ξανασυμβούν τέτοια γεγονότα γιατί δεν είναι μόνο δυσάρεστα αλλά επηρεάζουν όλη την Ελλάδα, όλο τον κόσμο. Και είπε: «Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η ελευθερία έκφρασης και αυτοδιάθεσης του ανθρώπου είναι ένα απαράβατο δικαίωμα το οποίο οφείλουμε να το προασπιζόμαστε με κάθε τίμημα. Είναι θεμελιώδες και αυτονόητο να μπορεί κανείς να εκφράζεται, να πιστεύει ό,τι θέλει, να αγαπά όποιον προτιμά. Η ελευθερία, όμως, σημαίνει και απαγκίστρωση απ’ τον φόβο. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι, ειδικά το τελευταίο διάστημα, με την πανδημία, πολλές γυναίκες έχασαν αυτή την ευκαιρία. Πρέπει να ήταν απαίσιο για κάποιες που δεν μπορούσαν καν να κρυφτούν ή να προστατευτούν.

Όλα αυτά τα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας θα πρέπει να καταπολεμιούνται εν τη γενέσει τους και να εκριζώνονται. Οφείλουμε από κοινού να συσπειρώνουμε τις δυνάμεις μας και να εργαστούμε δραστικά προς αυτή την κατεύθυνση όλοι μας. Να παλέψουμε και να εξασφαλίσουμε αδιαπραγμάτευτη προστασία, τόσο στον πραγματικό κόσμο όσο και στον εικονικό…». Είπε ακόμη ότι η Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, τα σχολεία μας, οι εκπαιδευτικοί μας, οι μαθητές μας, είναι ταγμένοι να μάθουν τι σημαίνει, ειδικά οι μαθητές, αυτό το φαινόμενο που πρέπει να εξαλειφθεί και δήλωσε ότι είναι αρωγοί.

Ο Μ. Τεχνιτης
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΔΣΡ, καταρχάς, είπε ότι ο Δικηγορικός Σύλλογος δεν είναι απλά ένας επαγγελματικός σύλλογος αλλά είναι ένας θεσμικός φορέας ο οποίος υποχρεούται, κατά τους ίδιους, να ασχολείται και να παρεμβαίνει με τη θετική έννοια, σε κοινωνικά ζητήματα τα οποία είναι σοβαρά και για τον τόπο αλλά και εθνικά. Εν προκειμένω, λοιπόν, τα ζητήματα που αφορούν σε έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία αποτελούν ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό και νομικό ζήτημα. Ήδη, μέσω της Επιτροπής έχουν γίνει πολλές και έντονες δράσεις τα τελευταία χρόνια και θύμισε τη συνεργασία από το 2006 με το Συμβουλευτικό Κέντρο και τον Ξενώνα.

Όπως είπε ο κ. Τεχνίτης, αυτό στο οποίο προσδοκούν και προσβλέπουν είναι η ουσιαστική συνεργασία για άλλη μία φορά μεταξύ των φορέων. Τέτοια ζητήματα που αφορούν στην ενδοοικογενειακή βία, την έμφυλη βία ή σε όποια μορφή εμφανίζεται, υπάρχει η ανάγκη της κοινωνικής ευαισθητοποίησης, μίας ραγδαίας, εκ βάθρων αλλαγής, του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις σχέσεις των φύλων, ν’ αλλάξουμε στερεότυπα και στερεοτυπικές συμπεριφορές, ιδίως να ασχοληθούμε με το ζήτημα της αρρενωπότητας και να υπάρχει μία ευαισθητοποίηση και αλληλεπίδραση μεταξύ των φορέων και είναι πολύ αισιόδοξοι ότι θα τα πετύχουν και είναι ώρα πλέον για ουσιαστικές παρεμβάσεις.

Η Φ. Παπασάββα
Η υπεύθυνη του Europe Direct Νοτίου Αιγαίου, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι στόχος τους είναι να επικοινωνήσουν τις εκάστοτε πολιτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μία εκ των οποίων αφορά στην ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών. Στο σημείο αυτό είπε ότι η έμφυλη βία παρ’ ότι καθημερινό φαινόμενο, παραμένει αόρατο καθώς το ποσοστό καταγγελιών παραμένει μικρό. Όπως ανέφερε, μία στις τρεις γυναίκες στην Ε.Ε. έχει υποστεί σωματική βία από την ηλικία των 15 ετών και άνω. Μία στις δυο γυναίκες έχει βιώσει ψυχολογική βία από κάποιον σύντροφό της. Μία στις οκτώ γυναίκες έχει υποστεί οικονομική βία από τον σύντροφό της και μία στις δέκα γυναίκες έχει βιώσει σεξουαλική βία από την ηλικία των 15 ετών και άνω και αυτές είναι οι τέσσερις μορφές της έμφυλης βίας.

Για τους ίδιους, λοιπόν, αποτελεί ιδιαίτερη χαρά ότι στις 16 Σεπτεμβρίου εκδόθηκε ένα δελτίο τύπου με την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να συμπεριληφθεί η έμφυλη βία ως έγκλημα πλέον στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Και με αφορμή το προχθεσινό ιδιαίτερα θλιβερό περιστατικό για το οποίο δήλωσε καταρρακωμένη γιατί, όπως είπε χαρακτηριστικά, δεν μιλάμε για ένα ακόμα νούμερο αλλά για μία κοπέλα η οποία έμενε στη γειτονιά της και είχε προσωπική επαφή, ευρωβουλευτές καταγγέλλουν τη γυναικοκτονία ως την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Για τους ίδιους, λοιπόν, το πρωτόκολλο αυτό είναι μεγίστης και ιδιαίτερα σημαίνουσας σημασίας.

Ο Μ. Χατζημανωλάς
Το «Φιλότιμο Ίδρυμα» και η κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση «Φιλότιμο» που εκπροσωπεί προσβλέπουν, όπως είπε, στην ενεργή συμμετοχή στο σπουδαίο δίκτυο μέσω παρεμβάσεων πρόληψης, ψυχοκοινωνικής κατάρτισης και ενδυνάμωσης απέναντι στις προκλήσεις των καιρών, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ατομικής και εν γένει δημόσιας ζωής, δια μέσου της μεσολάβησης για έκτακτη οικονομική ενίσχυση όπου αυτή κρίνεται απαραίτητη ανά περίπτωση και διαμέσου επικοινωνιακής υποστήριξης για στοχευμένη προβολή σκοπών και δράσεων ευαισθητοποίησης.

Αποστολή τους είναι η ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου στην τοπική κοινωνία της Ρόδου και ευρύτερα της Δωδεκανήσιου, ιδιαίτερα όσο αφορά στις ομάδες, νέων, γυναικών, ΑμΕΑ και άλλων πολύτιμων ομάδων πληθυσμού μέσα από την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες, υποδομές, πόρους καθώς και την κοινωνία της γνώσης. «Αποτελεί τιμή αλλά κυρίως υποχρέωσή μας να συμμετέχουμε ως φορείς και άνθρωποι στο παρόν δίκτυο και δηλώνουμε μετά φόβου και αγάπης την αποφασιστικότητά μας να μην εξοικονομήσουμε ενέργεια αλλά ούτε και δημοτικότητα εργαζόμενοι προς μία ωριμότερη, μια δικαιότερη κοινωνία, την οποία όλοι μαζί οφείλουμε να οικοδομήσουμε και διασφαλίσουμε πριν παραδώσουμε στους επόμενους», είπε ο κ. Χατζημανωλάς.

Ο Ψαράς
Εκπροσωπώντας τη Διεύθυνση Α’ βάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, όπως είπε ο προϊστάμενός της, συμμετέχει και εκείνος στην προσπάθεια αυτή που ξεκίνησε εδώ και αρκετό καιρό, που στόχο έχει να φέρει κοντά δομές και θεσμούς από διαφορετικά πλαίσια και από διαφορετικές νομικές μορφές, ώστε μέσα από αυτή τη σύμπραξη να καταφέρουν να λειτουργήσουν σε δύο επίπεδα: αφενός στο να θεραπεύσουμε κάποιες άμεσες ανάγκες, όπου αυτές υπάρχουν, αφετέρου όμως να διαμορφώσουμε και ένα πλαίσιο όπου θα στοχεύει στο να αποτελέσουν παρελθόν αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα σαν κι αυτό που ζούμε τώρα.

Στη συνέχεια, ο κ. Ψαράς εξέφρασε τη χαρά του που συμμετέχουν γιατί ως Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση προσπαθούν να λειτουργήσουν σε δύο επίπεδα: στο ένα επίπεδο είναι το άμεσο σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας και κάποιες συνήθως «παράπλευρες απώλειες» που είναι όμως τα πιο ουσιαστικά θύματα, είναι τα παιδιά, και προσπαθούν μέσα από συνεργασία με τις δομές που ασχολούνται με την προστασία των παιδιών και από τις δομές της δημόσιας εκπαίδευσης, να παρέχουν προστασία, θεραπεία και επούλωση των τραυμάτων των ψυχικών όσο καλύτερα γίνεται.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, όμως, που για τους ίδιους είναι πιο σημαντικό, προσπαθούν να ευαισθητοποιήσουν το χώρο των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε μέσα από τα προγράμματα τα οποία εφαρμόζουν στα σχολεία να καλλιεργήσουν στάσεις, να αναπτύξουν συμπεριφορές, να έχουν γνώσεις και να καλλιεργήσουν αξίες οι οποίες θα διαμορφώσουν τους πολίτες του αύριο που δεν θα ανέχονται συμπεριφορές οι οποίες εντάσσονται στο πλαίσιο της ενδοοικογενειακής βίας.

Η Δ. Χατζηδιάκου
Η εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανέφερε ότι αυτό ήταν από την αρχή στη δημιουργία του δικτύου και ανέφερε ότι υπάρχει μία Επιτροπή που λέγεται «50-50», στην οποία μετέχουν ισομερώς άνδρες και γυναίκες. Επίσης, στο Πανεπιστήμιο μέσα από τα μαθήματα δείχνουν στους φοιτητές και τις φοιτήτριες για τον σεβασμό που πρέπει να υπάρχει και στους άνδρες και στις γυναίκες ενώ υπάρχει και στήριξη για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες.

Πηγή: https://www.rodiaki.gr/public/article/465137/tos

  «Ενδοοικογενειακή Βία και πανδημία:

Συζήτηση για την ψυχολογική και νομική διάσταση»

από το Δικηγορικό Σύλλογο Ρόδου

– Ως μέτρο καταπολέμησης της πανδημίας του κορωνοΐου προτάθηκε  η παραμονή στα σπίτια, προκειμένου να μείνουμε ασφαλής. Τι γίνεται σε περιπτώσεις που  τα σπίτια δεν είναι αρκετά ασφαλή εξαιτίας του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας; Η κοινωνική απομόνωση ανάγκασε  πολλές γυναίκες να παραμείνουν σε καραντίνα με συντρόφους που τις κακοποιούν ψυχολογικά ή/και σωματικά.

Με αφορμή την έξαρση των κρουσμάτων ενδοοικογενειακής βίας η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού  Συλλόγου Ρόδου διοργανώνει διαδικτυακή ημερίδα με θέμα: «Ενδοοικογενειακή Βία και πανδημία: Συζήτηση για την ψυχολογική και νομική διάσταση» την  Τετάρτη 27 Μαΐου 2020 στις 18.30μ.μ στον ιστόστοπο:  https://youtu.be/X_Y1Rqjz28Y

Στην ημερίδα θα αναφερθεί το νομικό πλαίσιο που ισχύει για αυτές τις περιπτώσεις, αλλά και οι κοινωνικές και ψυχολογικές διαστάσεις του φαινομένου. Οι Δομές Υποστήριξης Γυναικών του Δήμου Ρόδου με   τον κ. Καρίκη Στράτο, αντιδήμαρχο Παιδείας Προσχολικής Αγωγής, Οικολογίας, Ισότητας και Μετανάστευσης υποστηρίζουν και πλαισιώνουν την πρωτοποριακή για τα τοπικά δεδομένα πρωτοβουλία.  Οι προσκεκλημένες ομιλήτριες είναι οι: Δέσποινα Ζιώγα, Δικηγόρος Ρόδου,  LLM Αστικού Δικαίου, Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια,  Μέλος της Επιτροπής  Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Δ.Σ.Ρ. και η Δέσποινα Φακιδαράκη, Ψυχολόγος MSc, Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών Δήμου Ρόδου. Τη συζήτηση θα συντονίζει η Καλλιόπη Παπαπαύλου – Βαρδέλλη, Δικηγόρος  – Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια, Γ. Γραμματέας Δ.Σ.  Δ.Σ.Ρ., Επικεφαλής της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Δ.Σ.Ρ.

Πάντως, το έγκλημα το 394 συνδέεται χρονικά και λογικά με άλλη πραγματωμένη εγκληματική συμπεριφορά κάποιου τρίτου που σχετίζεται με την ιδιοκτησία ή με την περιουσία.

Σημαντικός όρος του 394 είναι το “προϊόν εγκλήματος”:

Προηγούμενη αξιόποινη πράξη κατά της ιδιοκτησίας ή κατά της περιουσίας δημιουργεί προϊόν εγκλήματος το οποίο υπάρχει ως εξατομικευμένο ενσώματο αντικείμενο. Στο ερώτημα για το αν το προϊόν εγκλήματος είναι πρέπει να είναι πράγμα ή αν μπορεί αν είναι και δικαίωμα ή απαίτηση, η απόφαση της νομολογίας είναι ομόφωνα αρνητική (κάτι λογικό αν σκεφτούμε ότι ο νόμος μιλάει για πράγμα και ότι τα άρθρα του ποινικού κώδικα δεν επιδέχονται διασταλτικής ερμηνείας). Ωστόσο μερίδα της νομολογίας δέχεται ότι ως πράγματα μπορούν να θεωρηθούν και τα έγγραφα (αξιόγραφα, χρεόγραφα, ομολογίες) τα οποία ήδη κατά το εμπορικό δίκαιο ενσωματώνουν δικαιώματα και απαιτήσεις. Τέλος, στην ερώτηση για το αν το πράγμα μπορεί να είναι κινητό ή ακίνητο, ούτε ο ΠΚ ούτε η Αιτιολογική Έκθεση του Σχεδίου του Ποινικού Κώδικα προβαίνει σε κάποιο διαχωρισμό, οπότε προϊόν εγκλήματος μπορούν να αποτελούν και τα δύο (υπάρχουν όμως αντίθετες απόψεις).

 Μερικά χαρακτηριστικά του εγκλήματος του 394:

– Είναι κοινό έγκλημα και όχι ιδιαίτερο

– Δεν απαιτείται αναγκαία συναυτουργία, αφού το ένα από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα μπορεί να μη γνωρίζει ότι πρόκειται για προϊόν εγκλήματος.

– Ιδιώνυμο αφού αποτελεί αναγωγή μίας μορφής απλής συνεργείας, που υπό άλλες συνθήκες δεν θα τιμωρούνταν αφού η συνδρομή παρέχεται μετά την τέλεση της πράξης.

– Αυτεπάγγελτα διωκόμενο.

– Για την πράξη απαιτείται δόλος ακόμα και ενδεχόμενος.

Το έγκλημα της απάτης (386ΠΚ)

Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι στοιχεία του εγκλήματος της απάτης είναι α) σκοπός του δράστη να περιποιήσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος χωρίς να είναι αναγκαία και η πραγμάτωση του οφέλους αυτού, β) η εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή η αθέμιτη απόκρυψη ή η παρασιώπηση αληθινών γεγονότων από την οποία παραπλανήθηκε κάποιος σε πράξη, παράλειψη, ή ανοχή γ) βλάβη ξένης περιουσίας, η οποία να τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με την απατηλή συμπεριφορά (παραπλανητική ενέργεια ή παράλειψη) του δράστη, η οποία υπάρχει σε περίπτωση μειώσεως ή χειροτερεύσεως της περιουσίας του παθόντος έστω και αν αυτός έχει ενεργό αξίωση καθ` οιουδήποτε προς αποκατάσταση της (ΑΠ 1369/ 2010). Ειδικότερα, βλάβη της περιουσίας υπάρχει όταν η μετά την απάτη υφιστάμενη χρηματική αξία του συνόλου της περιουσίας του βλαπτομένου σε σύγκριση προς την αξία την οποία θα είχε χωρίς την εγκληματική ενέργεια είναι μικρότερη, δηλαδή« υπάρχει διαφορά προς τα κάτω. Δηλαδή, περιουσιακή βλάβη συνιστά και η διακινδύνευση της περιουσίας, όταν η δημιουργία του κινδύνου προκαλεί μείωση της ενεστώσας αξίας της ώστε να μπορεί να αποτιμηθεί ως ήδη επελθούσα βλάβη. [ΑΠ 1017/2011]

Η απάτη να συρρέει φαινομενικά με το έγκλημα της αποδοχής προϊόντος εγκλήματος αν αυτουργούς και των δύο πράξεων είναι το ίδιο πρόσωπο. Γιατί στο έγκλημα της απάτης εμπεριέχεται και η αποκόμιση του παράνομου περιουσιακού οφέλους και όχι μόνο ο σκοπός αποκόμισης. Ωστόσο μπορεί να γίνει δεκτή και η αντίθετη άποψη.

Σκοπός, τέλος του άρθρου ήταν να διερευνηθεί αν η αποδοχή προϊόντος εγκλήματος μπορεί να υφίσταται όταν το προηγούμενο εξαρτημένο έγκλημα, είναι εκείνο της απάτης. Όπως λοιπόν αναφέραμε και παραπάνω, το προϊόν εγκλήματος πρέπει να είναι ενσώματο αντικείμενο και όχι απαίτηση ή δικαίωμα.  Δεν παίζει ρόλο αν ήταν μεμονωμένο πράγμα εξ’ αρχής ή αν κατέληξε ως τέτοιο. Συνεπώς, προϊόν εγκλήματος δεν είναι μόνο το κλοπιμαίο αλλά και περιουσιακό στοιχείο το οποίο παράνομα αποκόπηκε από την περιουσία του βλαπτόμενου. Οπότε η απάντηση στο ερώτημα μας είναι θετική.

Συρροή

Πριν κλείσουμε, όμως, το ζήτημα αξίζει να αναφέρουμε ότι όπως και στην απάτη, έτσι και στα άλλα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας ή της περιουσίας, το κύριο έγκλημα συρρέει αληθινά με το έγκλημα της διάθεσης. Δε σημαίνει δηλαδή ότι η κλοπή με σκοπό ιδιοποίησης περιλαμβάνει και τη διάθεση του κλοπιμαίου, πράξη που τιμωρείται ξεχωριστά με το 394ΠΚ. Μάλιστα, από πλευράς δικονομίας το συνηθέστερο είναι το έγκλημα της διάθεσης ή της αποδοχής να συνεκδικάζεται από την προηγούμενη αξιόποινη πράξη.

Αληθινή συρροή ακόμα υπάρχει μεταξύ αποδοχής προϊόντος εγκλήματος και υπόθαλψης εγκληματία ή παρασιώπησης εγκλήματος. Αν δηλαδή κάποιος δεχτεί την προσφορά να αποδεχθεί προϊόν εγκλήματος πριν ακόμα καταστεί τέτοιο τιμωρείται και με τη διάταξη του 232ΠΚ για παρασιώπηση εγκλήματος. Ο λόγος είναι ότι θίγονται διαφορετικά έννομα αγαθά ένα της περιουσίας και ένα της απονομής της δικαιοσύνης. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που αυτός που θα αποδεχθεί το προϊόν του εγκλήματος έχει πριν ή μετά την αποδοχή υποθάλψει τον εγκληματία της πράξης αφού και πάλι προσβάλλονται δύο διαφορετικά έννομα αγαθά.

Πρόκειται για τον κ. Μάνο Τεχνίτη ο οποίος παρουσίασε την εισήγησή του με θέμα «Την επιρροή των Πολυεθνικών εταιριών στην Αντεγκληματική Πολιτική».

Το σεμινάριο αποτέλεσε μέρος του 3ου Κύκλου Σεμιναρίων με γενικό τίτλο «Δύο Γενιές Εγκληματολόγων Συζητούν Επί Εγκληματολογικών Ζητημάτων» και εκτός από τον κ. Τεχνίτη, ως εισηγητές του σεμιναρίου συμμετείχαν η κα. Αθανασία Συκιώτου, Επίκουρη Καθηγήτρια Εγκληματολογίας της Νομικής Σχολής ΔΠΘ και η κ. Μαρία Γαλανού, δικηγόρος και διδάκτωρ Νομικής. Το σεμινάριο συντόνισε η κ. Μαρία Κρανιδιώτη, Επίκουρη Καθηγήτρια Εγκληματολογίας στη Νομική Σχολή του Παν/μιου της Αθήνας.

Η πρώτη ομιλία ήταν αυτή της κ. Συκιώτου η οποία και αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο πώς η Αντεγκληματική Πολιτική επηρεάζεται από παράγοντες όπως η δημόσια ασφάλεια, οι νέες τεχνολογίες, η ασφάλεια της αγοράς, θέτοντας το ερώτημα του αν εν τέλει υπάρχει αναπροσαρμογή του φιλελεύθερου – δημοκρατικού μοντέλου της αντεγκληματικής πολιτικής ή αν αυτό ολισθαίνει.

Η κ. Συκιώτου αναφέρθηκε επίσης στις νέες τάσεις της αντεγκληματικής πολιτικής και ειδικότερα στην γιγάντωση της ποινικής καταστολής από την μια πλευρά και την παράκαμψη των Δικαστικών – Δικαιοδοτικών Αρχών από την άλλη, διακρίνοντας περαιτέρω τις επιρροές στην αντεγκληματική πολιτική σε υπερεθνικές και υπερκρατικές.

Στο δεύτερο μέρος η εισηγήτρια ανέλυσε τις συνέπειες των επιρροών αυτών σε ζητήματα όπως είναι η επιβολή της πολιτικής μηδενικής ανοχής, η βιοτεχνολογία, η ευγονική κ.α.

Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο κ. Μάνος Τεχνίτης ο οποίος στο πρώτο μέρος της εισήγησής του αναφέρθηκε στο σκοπό και τα μέσα που χρησιμοποιούν οι πολυεθνικές ώστε να επηρεάζουν την αντεγκληματική πολιτική, όπως είναι η διαφθορά και το λό-μπιγκ.

Στη συνέχεια ο εισηγητής αναφέρθηκε σε μερικά παραδείγματα επιρροής, όπως η Monsanto, ενώ έπειτα ανέπτυξε το ζήτημα της επιρροής των Διμερών Συμφωνιών Επενδύσεων (ΒΙΤs) καθώς και το πώς οι συμφωνίες αυτές περιορίζουν δραστικά τη δυνατότητα του εθνικού νομοθέτη να διαμορφώνει την αντεγκληματική του πολιτική υπό τον φόβο ενδεχόμενων αποζημιώσεων σε επενδυτές.

Τέλος, ο κ. Τεχνίτης έκανε αναφορά στο ζήτημα της αστικοποίησης των ποινικών ευθυνών των πολυεθνικών, λέγοντας ότι μεγάλο μέρος σημαντικών ποινικών υποθέσεων που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον στην ουσία επιλύονται μέσα από τη διεθνή διαιτησία με τη μορφή καταβολής αποζημιώσεων.

Το θέμα της σχέσης μεταξύ Παγκοσμιοποίησης και Σωφρονιστικής Πολιτικής ανέπτυξε ακολούθως η κ. Μαρία Γαλανού η οποία το πρώτο μέρος της εισήγησής της το αφιέρωσε αναλύοντας την πρόσφατη απόφαση του ΕΔΔΑ Al Nashiri κατά Πολωνίας.

Στην ανάλυσή της, η κ. Γαλανού αναφέρθηκε στην έννοια του «εγγενούς κινδύνου» που το δικαστήριο αναγνώρισε στην περίπτωση αυτή, ενώ σχολίασε τη σοβαρότητα των κυρώσεων που το δικαστήριο εν τέλει επέβαλε στην Πολωνία.

Στη συνέχεια, η ομιλήτρια έκανε λόγο για τις σοβαρές παραλείψεις στη συγκεκριμένη απόφαση του ΕΔΔΑ. Στο δεύτερο και τελευταίο μέρος η κ. Γαναλού αναφέρθηκε στα καταστήματα κράτησης Γ’ Τύπου όπως αυτά εισήχθησαν με το ν. 4274/2014 και τα μείζονα ζητήματα που σχετίζονται με τη λειτουργία τους, όπως ενδεικτικά η ακραία δυσαναλογία της ποινικής μεταχείρισης, η διάρκεια κράτησης και η περιστολή του δικαιώματος επικοινωνίας των κρατουμένων.

Μετά το τέλος της εισήγησης της κ. Γαλανού, το λόγο έλαβε και πάλι ως συντονίστρια η κ. Κρανιδιώτη η οποία αφού ευχαρίστησε την εισηγήτρια απηύθυνε το λόγο στο κοινό για τη διεξαγωγή συζήτησης. Μεταξύ άλλων, επί των λεχθέντων τοποθετήθηκαν και οι κ. καθηγήτριες Κ. Σπινέλη και κ. Χ. Ζαραφωνίτου οι οποίες έδωσαν το παρόν στο σεμινάριο.

Το σεμινάριο έληξε με τους παρευρισκομένους να έχουν μείνει με τις καλύτερες των εντυπώσεων αναμένοντας τη διεξαγωγή και του επόμενου σεμιναρίου του 3ου Κύκλου.

Πηγή: https://www.rodiaki.gr/public/article/304888/tos

Για όσους δεν θυμούνται, στις 11 Νοεμβρίου 2011 οι εργαζόμενοι του Alter προχώρησαν σε επίσχεση εργασίας απαιτώντας δεδουλευμένους μισθούς ενώ λίγους μήνες νωρίτερα (Ιούλιο του ίδιου έτους) το κανάλι είχε υπαχθεί στο αρ. 99.

Το κανάλι πτώχευσε οριστικά τον Σεπτέμβριο του 2013 οπότε και εκδόθηκε η αντίστοιχη απόφαση από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Ωστόσο πολλές από τις εισφορές προς εργαζομένους αλλά και ασφαλιστικά ταμεία δεν έχουν καταβληθεί ακόμα, με αποτέλεσμα να εκκρεμούν ποινικές διώξεις σε βάρος πρώην μεγάλων στελεγχών στις περιοχές που το κανάλι διέθετε παραρτήματα.

Για τις δίκες που διεξάγονται στα δικαστήρια της Θεσσαλονίκης, την υπεράσπιση ενός εκ των βασικών κατηγορουμένων ανέλαβε ο δικηγόρος Ρόδου κ. Μάνος Τεχνίτης, σε συνεργασία με τον Δρ. Φώτη Σπυρόπουλο ο οποίος χειρίζεται τις αντίστοιχες υποθέσεις στην Αθήνα.

Πηγή: https://www.rodiaki.gr/article/301903/rodiths-dikhgoros-sthn-ypothesh-alter